Nederlandse gasvoorziening gaat nieuwe fase in

23 mrt 2015

In Nederland en Europa dient zich een nieuw fase in de gasvoorziening aan. Han Fennema, CEO van Gasunie: “De Nederlandse en Europese gassector bevinden zich in een kentering. Door discussies over bevingen en gaswinning, geopolitieke afhankelijkheidsverhoudingen, schaliegas en de plaats van fossiele brandstoffen in de energiemix, staat het maatschappelijke en politieke draagvlak voor aardgas onder druk. In de toekomst zal aardgas niet altijd en niet overal meer de enige oplossing zijn. Maar gas en gasinfrastructuur kunnen een belangrijke rol blijven spelen als een schakel in het toekomstige energiesysteem dat schoon en klimaatneutraal is, dat geopolitieke afhankelijkheid beperkt en tevens betrouwbaar en betaalbaar is. De uitdaging is om dit daadwerkelijk te bewijzen en dit ook goed voor het voetlicht te brengen. Zo is vervanging van kolen en olie door gas een manier om snel en tegen lage kosten klimaatwinst te boeken en zo de cumulatieve uitstoot van CO2 in de komende decennia maximaal te reduceren. Een goed functionerend emissiehandelsysteem (ETS) is daarbij van belang.” De problematiek rond de aardbevingen als gevolg van de aardgaswinning uit het Groningenveld leidt tot gevoelens van onveiligheid en wantrouwen onder de bewoners in Noord-Nederland. Fennema: “Dat past niet bij een energievorm die een publiek belang tot in een verre toekomst moet dienen. Daarom is het belangrijk dat dit vertrouwen wordt hersteld.”

Minder Groningen-gas
De minister van Economische Zaken onderzoekt momenteel de mogelijkheden om de productie uit het Groningenveld verder terug te schroeven. De productie-afname van aardgas uit Groningen op de langere termijn was door het leegraken van het gasveld reeds voorzien en vormde mede de basis voor het gasrotondebeleid van de overheid. Vanwege de aardbevingen daalt de productie nu echter sneller dan verwacht. Dankzij de gasrotonde heeft de markt mogelijkheden om de effecten hiervan op te vangen door het aantrekken van gasstromen uit andere bronnen in binnen- en buitenland. Het vergroenen van de gasrotonde door de invoeding van duurzaam geproduceerd gas en het samenwerken met andere, duurzame energiebronnen, is ook onderdeel van het nieuwe hoofdstuk in de gasvoorziening.

Kwaliteitsconversie
Om de voorzieningszekerheid in Nederland en Europa op peil te houden, zal meer aardgas geïmporteerd gaan worden. Hier is ook een rol weggelegd voor vloeibaar aardgas (LNG) dat via schepen van over de hele wereld kan worden aangevoerd. Dit betreft hoogcalorisch gas dat niet zonder meer in de plaats van het laagcalorische Groningen-gas gebruikt kan worden. Hoogcalorisch gas kan door bijmenging van stikstof worden omgezet in laagcalorisch gas. De Nederlandse netbeheerder GTS biedt de faciliteiten voor deze kwaliteitsconversie. Aandachtspunt hierbij is wel dat er voldoende hoogcalorisch aardgas beschikbaar is. GTS heeft op verzoek van de minister van Economische Zaken de uitbreiding van de kwaliteitsconversiefaciliteiten in voorbereiding en verwacht deze eind 2019 in gebruik te kunnen nemen om leveringszekerheid vanaf 2020 voor de klanten veilig te stellen.

Goederenvervoer ontdekt vloeibaar aardgas
Gate terminal heeft zich in 2014 verder ontwikkeld als Europese hub voor vloeibaar aardgas (LNG). Gate terminal draagt bij aan de spreiding van aanvoerroutes van aardgas en daarmee aan de voorzieningszekerheid in Noordwest-Europa. In 2014 groeide het aantal schepen voor aan- en doorvoer van LNG naar 34 (2013: 23). Deze groei betreft grotendeels zogenoemde ‘small scale’(met name truckloading) en reloading activiteiten. LNG is een schonere transportbrandstof dan bijvoorbeeld diesel waardoor aardgas kan helpen de emissies in de scheepvaart en het wegtransport te verminderen. Sinds januari 2014 beschikt Gate terminal over een laadstation voor maximaal 5.000 tankwagens per jaar. Gasunie en mede-aandeelhouder Vopak hebben in 2014 besloten om de LNG break bulk-infrastructuur en -diensten bij Gate terminal verder uit te breiden.

Vergroenen gasrotonde
Nederland is dankzij de gasrotonde in 2014 uitgegroeid tot een van de meest aantrekkelijke en liquide gashandelsmarkten in Europa. In de bilaterale Over-The-Counter handel (OTC) is de gashandelsplaats TTF in 2014 Europees koploper geworden. De gezamenlijke toezichthouders in Europa, verenigd in ACER, noemen Nederland als voorbeeld van een goed functionerende gasmarkt met gezonde concurrentie, die leidt tot lagere prijzen voor gas.

Fennema: “Onze langetermijnambitie is een CO2-neutrale energievoorziening, waarin de gasrotonde groene energie faciliteert. Gasunie wil een actieve rol spelen in de omslag naar een duurzame energievoorziening. Daarom werken we onder andere samen met HarvestaGG aan de realisatie van een innovatief project in Oost-Groningen waarbij gras wordt omgezet in een reeks van groene producten, waaronder biogas dat Gasunie zal omzetten naar bio-LNG, dat voor groen wegtransport kan worden toegepast.”

Zie website Gasunie voor gepubliceerde jaarcijfers 2014.

Bron: Gasunie

Nieuwsarchief