Monique Schoondorp: 'Het noorden als voedingsbodem voor algen'

05 nov 2015

U wist het misschien nog niet, maar het noorden van Nederland is een perfecte omgeving voor de groei van algen. Dat is in ieder geval de overtuiging van Monique Schoondorp van Omega Green. Zij heeft van de groei van algen zo’n beetje haar levenswerk gemaakt. “Onze productiemethode is volledig duurzaam omdat rookgassen, restwarmte en reststoffen  als voedingsstoffen worden upcycled om de algen mee te bemesten.” Hoe dat in zijn werk gaat, leest u hieronder.

In algen zit meer dan u zou denken. “Zeker op het gebied van eiwit zijn deze gewassen veel productiever dan elk ander akkerbouwgewas. Algen leveren ten minste 10 keer meer eiwitten per hectare dan sojabonen. En 20 keer meer olie dan palmen doen op hetzelfde gebied.” Naast eiwitten bevatten algen ook essentiële omega-3 en omega-6 vetzuren. “Zij staan al miljoenen jaren aan de basis van de mariene voedselketen.” Omegavetzuren die – zoals we weten van het eten van vis – heel gezond zijn. “Die vissen zijn echter zo gezond, omdat ze veel algen eten.”

Eenvoudig en robuust

Monique Schoondorp heeft een brede achtergrond in de chemie en biotechnologie. Ze heeft in 2008 de onderneming Algaecom opgericht en ontwikkelt sinds 2010 productiesystemen voor algenteelt. Haar missie is duidelijk. “Op grote schaal algen telen in eenvoudige, robuuste systemen. Daarmee willen we aan deze hoogwaardige biomassa een brede toepassing geven. Door gebruik te maken van restromen sluiten we duurzame kringlopen.”

Algen in het Noorden

Schoondorp heeft scheikunde gestudeerd en is op natuurkunde gepromoveerd. “Rode draad in al mijn werkzaamheden is de vraag hoe je kennis van de universiteit naar de markt brengt. Zo ben ik eigenlijk ook in de wereld van de algen gerold. Vanuit Energy Valley heb ik de opdracht gekregen om te kijken wat algen in het Noorden kunnen betekenen.”

Ontdekkingsreis

Het begin van een mooie ontdekkingsreis. “Ik ben er door het project zelf van overtuigd geraakt”, vervolgt ze. “We gaan op dit moment uit de pilot-fase en zitten nu in de demofase. We hebben een algengroeisysteem gebouwd op een schaal van twee hectare dat dient als een demo-unit. Het is nu op te schalen naar grotere volumes. We hebben hiervoor ondersteuning uit het Waddenfonds om het grootschalig te maken.”

Ontdekkingsreis

Het begin van een mooie ontdekkingsreis. “Ik ben er door het project zelf van overtuigd geraakt”, vervolgt ze. “We zijn op dit moment gestart met een demo - unit van 2 hectare, daarna kan er opgeschaald  worden naar grotere volumes. We hebben hiervoor ondersteuning uit het Waddenfonds om het grootschalig te maken en de demounit wordt gebouwd in samenwerking met GDF Suez bij de Eemscentrale.”

De keten bouwen

Uiteindelijk draait het erom een goede businesscase neer te zetten. “We moeten de markt nu verder ontwikkelen door systemen te verkopen.” Met een pilot en een demo ben je er nog niet. “We zitten op dit moment met het kip/ei-probleem waar veel innovatieve ondernemers tegenaan lopen: de keten bestaat nog niet. We hebben de toepassing en het potentieel, maar daar omheen moet de keten nog worden ontwikkeld. Daar zijn we nu mee bezig.” 

Eemshaven als algenboerderij

Dat lijkt vooral een kwestie van tijd. “In de noordelijke regio hebben we een heleboel potentiële locaties om algen als grondstof te produceren. Het is prima uit te breiden.” Bijvoorbeeld in de Eemshaven. “In de Eemshaven staat veel industrie waar CO2 en restwarmte vrijkomt. Restwarmte tussen de 20/40 graden heeft voor de industrie zelf geen waarde, maar is perfect voor de groei van algen.” Daarnaast beschikken we in het noorden over heleboel land. “Als je kijkt naar de industrie in de Eemshaven dan zou 100/200 hectare algenteelt zeer goed mogelijk moeten zijn.”

Aantrekkelijke business

Daarnaast is de module goed toe te passen op boerderijen. “Plaats je het naast de mestvergisting, dan kun je als boer al snel kijken naar een aantrekkelijke business ernaast. Overal waar restwarmte en rookgassen vrijkomen, kun je ons systeem aan de keten toevoegen. Dankzij rookgassen kunnen we prima telen en daar heb je geen extra landbouwgrond voor nodig, de ondergrond is niet zo heel relevant.” Dat maakt het systeem al heel snel rendabel. “Je hebt alleen een korte training nodig om het direct in te kunnen zetten.”

Kostprijs verlagen

Op dit moment is een alg echter nog een dure grondstof. “We willen algen winnen op zo’n efficiënte manier dat we de kostprijs kunnen verlagen. Uiteindelijk kunnen we algen ook gebruiken als biomassa, maar zover zijn we nog niet. Technisch zou je van algen een transportbrandstof kunnen maken, maar dat is economisch nog niet haalbaar.” Daarvoor moet de schaal omhoog en de prijs omlaag. Precies de uitdaging waar Schoondorp mee bezig is.

Unieke bioreactoren

Maar hoe werk het nou? “Wat we doen is de rookgassen, restwarmte en reststoffen uit de industrie inzetten om algen te bemesten. Met voldoende zonlicht zorgt dit dat fotosynthese zijn werk kan doen. We bouwen een keten waarbij de algen in unieke disposable bioreactoren worden geteeld.” Deze gepatenteerde algenreactor is 20 meter lang en is zonder al te veel opleiding neer te zetten. “Ze zijn modulair op te zetten en dus gemakkelijk schaalbaar. Met een slimme verwarmingstechniek worden de beschikbare reactoren op de juiste temperatuur gehouden waardoor een langer productief seizoen in een gematigd klimaat in Noord-West Europa mogelijk wordt.”

Rol in de voedselketen

De toepassingen van algen zijn breed aldus Schoondorp. “Algen bevatten naast eiwitten veel omegavetzuren. Daardoor kunnen ze een rol spelen in de voedselketen. We kunnen de zuren integreren in vlees of inzetten bij  vleesvervangers.” Eerste afname is nu bij de diervoeder waarna de volgende stap toepassing in menselijke eten kan zijn. “Daarnaast kunnen ze  een rol spelen bij het vervangen van palmolie in de zeepindustrie. Door de kostprijs is de inzet van algen in cosmetica op dit moment de meest lucratieve optie.” Als laatste zijn algen in te zetten voor energie. “Je kunt algen ook synthetisch vergassen, waardoor ze interessant worden als biomassa voor groen gas.”

Massaal en duurzaam

“Ik ben ervan overtuigd dat algen aanzienlijk bijdragen aan gezonde en duurzame levensmiddelen en diervoeders.” Voorwaarde is dat de algen massaal worden geproduceerd op een duurzame manier. “Met het unieke groeisysteem dat Omega Green heeft ontwikkeld, is deze schaalgrootte binnen handbereik.”

Nieuwsarchief