VNO NCW: Gasbel cre

05 jul 2007

In 1968 verhuisde het hoofdkantoor van de Nederlandse Gasunie van Scheveningen naar Groningen. Motto: werken aan de bron, bovenop een van 's werelds grootste aardgasvelden. Rondom ontwikkelde zich Energy Valley. 

"De Eemsmond-regio, tussen Eemshaven en Delfzijl, verandert de komende jaren in de grootste bouwput van Nederland", voorspelt Siem Jansen, directeur van de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (2NOM). "Door de bouw van elektriciteitscentrales en initiatieven op het gebied van duurzame energie, wordt hier tussen de vier en vijf miljard euro geïnvesteerd. En dat is mede te danken aan Energy Valley."  Jansen doelt onder meer op de geplande nieuwe elektriciteitscentrales van Nuon en het Duitse RWE en de mogelijke komst van een aanlandingsplaats voor vloeibaar aardgas (2LNG) in de Eemshaven. Waarmee hij maar wil zeggen dat de bundeling van energieactiviteiten in het noorden van Nederland steeds meer vorm krijgt.
Nog maar een paar jaar geleden scheelde het weinig of Noord-Nederland had het overgrote deel van de energiegerelateerde werkgelegenheid volledig zien verdwijnen. Liberalisering van de Europese energiemarkt leidde tot een forse reorganisatie van het speelveld. Gasunie werd gesplitst in een transporttak en een commerciële onderneming. Aandeelhouders Shell en Esso overwogen serieus om de boedel te verdelen en elders onder te brengen. Werknemers van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (2NAM), gevestigd in Assen, wachtten in spanning op de uitkomsten van de Europese ombouw van hún moederorganisatie.  
Het Noorden nam haar lot in eigen hand. Niet passief afwachten op wat komen gaat, maar actief in de weer om te laten zien wat een halve eeuw olie- en gaswinning en aanverwante bedrijvigheid aan kennis en ervaring had opgeleverd. Met die kennis, zo luidde de gedachte, hebben we óók een voorsprong op de weg naar een duurzame energiehuishouding. Want dat gas- en olievoorraden eindig zijn, weten ze rond Slochteren als geen ander.  

"Noord-Nederland moet een proeftuin worden op het gebied van duurzame energie", luidt een van de uitgangspunten van de energiesamenwerking in Noord-Nederland. Voorbeelden te over: in het Drentse Pesse wordt langs de A28 gebouwd aan een uniek tankstation voor biobrandstoffen, op diverse plaatsen worden aardgastankstations geopend en in Delfzijl staat de Noord-Nederlandse oliemolen, die olie perst uit koolzaad dat wordt geteeld door de boeren in de regio. Wubbo Ockels gaat later dit jaar in Groningen voor het eerst een demonstratie geven met zijn 'laddermolen', een soort megawindmolen die met behulp van honderden vliegers de wind tot een hoogte van maximaal tien kilometer opvangt en omzet in elektriciteit.  

Samenwerking is er ook op het gebied van kennis. De Rijksuniversiteit Groningen heeft de handen ineengeslagen met de beide rechtsopvolgers van Gasunie en met het Russische Gazprom. Daaruit is het Energy Delta Institute (2EDI) voortgekomen, een business school die feitelijk niets anders doet dan de beschikbare energiekennis in Nederland verkopen aan met name buitenlandse partijen. Menig toekomstig topmanager van Gazprom, maar ook van diverse andere internationale energiebedrijven, komen voor opleidingen naar Energy Valley. In juni kreeg EDI uit handen van de Russische ambassadeur de prestigieuze Rus Prix uitgereikt vanwege haar bijdrage aan de Russisch-Nederlandse handelsbetrekkingen.  

Intussen heeft de samenwerking tussen het bedrijfsleven en de wetenschap ook enkele nieuwe energieleerstoelen opgeleverd. Niet met de minste namen: zo mogen eerdergenoemde oud-ruimtevaarder Wubbo Ockels en energie-expert Coby van der Linde van Clingendael zich in Groningen hoogleraar noemen. "Kennis over energie, milieu, markt, kosten, veiligheid en betrouwbaarheid moeten op een dynamische manier worden samengebald. De coördinatie van het energiebeleid moet veel effectiever", sprak laatstgenoemde bij haar aantreden.  

Energy Valley kon een succes worden omdat het bedrijfsleven, de kennisinstellingen en de regionale bestuurders elkaar hebben weten te vinden. Dat gold voor Groningen, Drenthe en Friesland en later ook voor de kop van Noord-Holland, dat zich graag wilde aansluiten en daarmee Energy Valley 'de beschikking gaf' over Energieonderzoek Centrum Nederland (2ECN) in Petten. Hans Alders, commissaris van de koningin in Groningen, was van meet af aan een van de belangrijkste ambassadeurs: "Naarmate meer bedrijven zien hoe we hier inzetten op energietransitie, innovatie en vernieuwing, zullen ze de voordelen inzien en overwegen hiernaartoe te komen. Dit is tenslotte dé energieregio. Die mogelijkheden moet je uitbuiten." Zijn boodschap kan hij in de toekomst nog breder verspreiden als nieuwe voorzitter van brancheorganisatie EnergieNed.  

Bron: VNO-NCW Noord, 5 juli 2007
Nieuwsarchief