Noorden kansrijke energieregio

30 nov 2009

Zes jaar geleden doemden donkere wolken op aan de noordelijke energiehorizon. De oude vertrouwde Nederlandse Gasunie in Groningen werd opgeknipt in een netwerkbedrijf (2Gasunie, honderd procent staatseigendom) en handelsbedrijf (2GasTerra, aandeelhouders Shell, ExxonMobil en Energie Beheer Nederland/de Staat). In de heroverwegingen die daarbij door de aandeelhouders van GasTerra werd gemaakt, hing een verplaatsing van die activiteiten naar Londen of Den Haag serieus in de lucht.

Een andere bedreiging die de loer lag was een verdere integratie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (2NAM) in Assen binnen Shell. Dat zou zeker consequenties hebben voor de vestiging in de Drentse hoofdstad. Als dat allemaal door zou gaan zou in een klap een behoorlijk fundament onder de toen nog sluimerende noordelijke energieambities weggeslagen worden.

Hoe anders is het gegaan. Op het moment dat de nood het hoogst leek vonden het bedrijfsleven, provinciale en lokale overheden en kennisinstituten elkaar in een plan van aanpak om gezamenlijk werk te maken van uitbouw van de energieactiviteiten. De stichting Energy Valley werd geboren. Taak: het versterken van de economie en werkgelegenheid door energieactiviteiten in het Noorden verder te stimuleren.

Nu, zes jaar later, mag gesproken worden over een succesformule. Rond de 22 miljard euro is en wordt inmiddels in de Energy Valley regio geïnvesteerd in energie gerelateerde projecten. Al die investeringen zijn niet op het conto van Energy Valley te schrijven. Een aantal was waarschijnlijk anders ook wel gerealiseerd. Nuon en RWE, om maar twee voorbeelden te noemen, hadden hun miljardeninvesteringen in elektriciteitscentrales ook zonder de stichting Energy Valley wel gerealiseerd.

In een groot aantal andere gevallen heeft Energy Valley wel nadrukkelijk aan de wieg gestaan van nieuwe ontwikkelingen. Al was het alleen maar door partijen te wijzen op de mogelijkheden die in het Noorden en de kop van Noord Holland liggen. Energy Valley is inmiddels uitgegroeid tot een begrip. Niet alleen lokaal, maar ook in Den Haag en buiten de landsgrenzen. "Het is niet meer zo dat bedrijven in de energiesector met hun plannen alleen in Rotterdam aankloppen. Nee, ze komen nu ook altijd bij ons kijken voor een beslissing wordt genomen. Nationaal, maar zeer zeker ook internationaal", zegt directeur Gerrit van Werven.

"In de energiesector weet iedereen wat Energy Valley is."Van Werven is trots op hetgeen de afgelopen jaren is bereikt, maar wil dat ook niet te hard van de daken schreeuwen. "Als je vraagt naar de rol van Energy Valley dan denk ik dat wij de noemer zijn waarin alle partijen zich hebben gevonden. Je moet het met elkaar doen, wij zijn het vlaggetje op de schuit." Een cruciale rol heeft zeker ook meegespeeld de wat hij noemt "de welkomsthouding in deze regio. Kijk naar Schoonebeek waar de herstart van de oliewinning weer is opgestart door de NAM. De bevolking staat daar achter."

Van Werven zegt eerlijk dat ook hij niet had verwacht dat de ontwikkelingen zo hard zouden gaan. En, voegt hij er gelijk aan toe: "Het is nog lang niet ten einde. Het blijft maar doorrollen." Duurzaamheid wordt de komende jaren een van de aanjagers. "Op dat gebied komen heel wat initiatieven los."Dat Energy Valley groot is geworden door de enorme subsidiestromen die voor energieprojecten los zijn gekomen, bestrijdt de directeur met klem. "

Die 22 miljard komen voor het overgrote deel uit de markt. Voor investeringen in duurzame projecten geldt in de regel een gemiddelde subsidie van 10 % en dan zijn die potten beperkt zodat het lastig is ervoor in aanmerking te komen. Dus in het algemeen geldt dat er lang niet altijd subsidie voor is verstrekt. En ik denk dat ook de grote kracht is van alle projecten die hier loskomen. En voor alle duidelijkheid: wij zijn ook geen financier hè. Nooit."

Het Noorden heeft een aantal sterke energiepoten. Uiteraard aardgas en alles wat daar bij hoort. Van handel tot transport, ondergrondse opslag, biogas, groen gas hubs en ga zo maar door. Belangrijk is ook de elektriciteitsproductie zoals die wordt gerealiseerd in de Eemshaven. Maar ook de recente overname door landelijke netbeheerder TenneT van het hoogspanningsnetwerk van het Duitse E.ON is belangrijk voor het Noorden. De overname is bedoeld om de stroomuitwisseling tussen Duitsland en Nederland te bevorderen en te komen tot een grensoverschrijdend Europees transportnet. De enige plek waar de twee netten elkaar bij de grens raken is in Groningen (2Meeden).

Energietransitie, de overgang van fossiele brandstoffen naar energie uit hernieuwbare bronnen zoals bijvoorbeeld biomassa, wind en zon, staat momenteel hoog op de energieagenda. In het gebied van Energy Valley zijn tal van heel aardige en kansrijke ontwikkelingen op dit gebied gaande. Groen Gas Hubs, windenergie en CO2 afvang, transport en opslag vormen ook belangrijke speerpunten. Verder mag zeker de kenniscomponent niet worden vergeten. Rijksuniversiteit Groningen (2RuG), de Hanzehogeschool en het Energy Delta Instituut, maar ook diverse andere instituten in het Energy Valley gebied spelen ieder op hun eigen terrein (2inter)nationaal hun belangrijke en vaak vooraanstaande rol op energiegebied. Kortom: het Noorden staat op de energiekaart en is kansrijk op dit gebied.

Bron: DvhN Henk Wollerich

 

Nieuwsarchief