Er is een nieuw energietijdperk op komst

16 mrt 2011

Noord-Nederland kan een belangrijke rol gaan spelen bij de transitie naar een nieuw energietijdperk. Want het einde van het tijdperk van fossiele energie is in zicht. Na vervening, olie en gas komen we nu in een tijd waarbij we afhankelijk gaan worden van groene energie. Energie is een politiek thema geworden door de stijgende energievraag en de afnemende olie- en gasreserves. De eerste voorbeelden waarbij energie als politiek machtsmiddel is ingezet, zijn al bekend en het aantal neemt toe. Dat zeggen de Drentse gedeputeerde Tanja Klip-Martin, Patrick Cnubben (Energy Valley), Gert de Roo en Klaas Jan Noorman (beiden Rijksuniversiteit Groningen) in een eigen geschreven opiniestuk in het Dagblad van het Noorden.

Onlangs verscheen het boek ‘Energielandschappen, de derde generatie’, waarin wordt beschreven hoe het Noorden op zoek is naar een nieuwe duurzame energievoorziening in de toekomst. In die zoektocht zal ruimtelijke structuur van de regio een grote rol gaan spelen. Een overgang naar duurzaamheid zal tot gevolg hebben dat de behoefte aan energie meer en meer zichtbaar wordt in het landschap. Zoals energieopwekking dat in het verleden ook al was in de Veenkoloniën, de eerste generatie energielandschappen. Onder de tweede generatie landschappen, waarbij het gaat om ondergrondse opwekking van gas en olie, schaart het boek de jaknikkers in Schoonebeek, hoogspanningsmasten en gasopslaginstallaties.

De derde generatie landschappen wordt vooral gekenmerkt door duidelijke zichtbare vormen van duurzame productie van energie via wind, biomassa en zon. Diep onder de grond wordt meer gebruik gemaakt van koude en warmte en het opslaan van gas, zo wordt gesteld in het Dagblad.

In 2020 moet energieopwekking voor 14 procent uit duurzame energie bestaan. Noord-Nederland zou daar graag een schepje bovenop doen, maar het aandeel is nu nog maar 4 procent. In het Noorden trekt Energy Valley, samen met overheden, marktpartijen en kennisinstellingen de kar om het voortouw te nemen in een nationale energietransitie als economisch topgebied. Er is veel geïnvesteerd in energie en daarmee is de sector in het Noorden een belangrijke motor geweest voor de economie van Nederland.

Dat heeft ook gevolgen voor het energielandschap. Dat is nu al duidelijk met de zichtbare groen gas hubs, waarin biogas wordt opgewaardeerd naar groen gas. Dat gas kan meteen worden geïnjecteerd in het gasnet. Ook zichtbaar zijn Energie Transitie Parken, duurzame bedrijventerreinen. Een goed voorbeeld is het park dat zich bij het terrein van Attero in Wijster, een duurzame afvalverwerker, ontwikkelt. De restwarmte en het afval van het ene bedrijf wordt door het andere bedrijf gebruikt in het productieproces.

Het Noorden heeft een enorme potentie als energieregio. Ook huishoudens gaan volgens de opiniemakers energie maken en terugleveren. Technieken om warmte af te vangen en stroom te maken ontwikkelen zich snel. In het boek Energielandschappen wordt duidelijk dat het Noorden de potentie heeft om deze omschakeling, een groene groei, versneld tot een succes te maken. Dat is dan niet alleen een verhaal van energie, maar ook van ruimtelijke ontwikkelingen. Of zoals de deskundigen spreken over energieplanologie.

Beleid en kennisontwikkeling is nodig om de kansen te verzilveren in en voor Noord-Nederland. Net zoals moed van de politiek om ruimtelijke keuzes te maken.

Nieuwsarchief